Work-life balance to równowaga pomiędzy życiem zawodowym, a prywatnym. Unia Europejska jakiś czas temu zatwierdziła dyrektywę tzw. „Work-Life Balance”. Miała ona na celu wprowadzenie zmian w prawie krajów członkowskich, ułatwiających zachowanie równowagi pracownikom pomiędzy właśnie życiem zawodowym, a prywatnym. Choć zmiany te miały być wprowadzone do sierpnia 2022, właśnie dziś (24.03.2023) prezydent podpisał ustawę, która zaimplementuje dyrektywę do naszego prawa.
Przede wszystkim dlatego, że wprowadzają naprawdę dużo zmian. Nie tylko technicznych jak obowiązek informacyjny pracodawcy, ale też nowe dni wolne dla pracowników, dłuższe urlopy rodzicielskie, zmiany w urlopie ojcowskim i wiele więcej.
Warto by zapoznali się z nimi nie tylko pracownicy, ale również pracodawcy.
Spis treści artykułu – kliknij i przejdź do wybranej części
W tym zakresie mamy aż 3 istotne zmiany!
Dotychczas umowy na okres próbny można było zawrzeć na okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Po wprowadzeniu nowelizacji w umowie można zawrzeć zapis, że umowa ulegnie wydłużeniu o okres nieobecności z tytułu urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności, przypadającej na okres trwania tej umowy.
Zmieni się również czas trwania okresu próbnego i będzie on uzależniony od dalszych zamiarów pracodawcy.
Pracodawca i pracownik będą mogli uzgodnić wydłużenie tych okresów o maksymalnie 1 miesiąc w przypadku, gdy będzie to uzasadnione rodzajem pracy.
Dotychczas była możliwość, że po upływie określonego czasu mogliśmy zatrudnić pracownika ponownie na to samo stanowisko na podstawie umowy o pracę na okres próbny. Po wprowadzeniu nowelizacji nie będzie takiej możliwości. Ponowne zawarcie umowy o pracę na okres próbny z byłym pracownikiem będzie możliwe, jeżeli będzie podejmował pracę na nowym stanowisku.
Dotychczas podawanie powodu przy wypowiadaniu umowy pracownikowi było wymagane tylko w przypadku umów na czas nieokreślony. Po zmianach będzie to również dotyczyć tych na czas określony. Co to oznacza?
Pracodawca chcąc zwolnić pracownika pracownika zatrudnionego na czas określony, za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia, musi podać przyczynę.
W efekcie pracownicy będą mieć prawo do odwołania się do sądu z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony.
Obowiązek konsultacji z zakładowymi organizacjami związkowymi zostanie rozszerzony o ten rodzaj umowy. Oczywiście o ile funkcjonują w danym zakładzie.
Ilość przerw wliczanych w czas pracy będzie uzależniony od dobowego wymiaru pracy pracownika.
Jeśli dobowy wymiar czasu pracy:
Ten „urlop” ze względu na swoją nazwę już przed podpisaniem nowelizacji był szeroko komentowany.
W efekcie pracownik ma prawo do dodatkowych 2 dni lub 16 godzin wolnych, za które otrzyma wypłatę w wysokości 50% wynagrodzenia.
Kiedy mówimy o działaniu „siły wyższej”?
Co do zasady dodatkowe dni wolne mają mieć zastosowanie w przypadku sytuacji wymagających pilnej obecności pracownika np. z tytułu nagłych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem.
To pracownik w pierwszym wniosku w danym roku kalendarzowym zadecyduje o sposobie wykorzystania tego zwolnienia.
Od razu zaznaczamy – to co innego niż zasiłek opiekuńczy!
Urlop opiekuńczy będzie przysługiwał pracownikowi w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym i będzie bezpłatny.
W jego przypadku jest mniejsza dowolność wykorzystania niż w przypadku zwolnienia od pracy ze względu na siłę wyższą.
Urlop opiekuńczy ma umożliwić sprawowanie osobistej opieki lub udzielenia wsparcia osobie:
– wymagającej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych.
Pracodawca będzie udzielać urlopu opiekuńczego na podstawie wniosku pracownika.
Po nowelizacji urlop rodzicielski będzie przysługiwał łącznie obydwojgu rodziców i wydłużony zostanie o 9 tygodni. Dodatkowy czas jest wyłączny dla danego rodzica i nie może zostać przeniesiony. Oznacza to, że jeżeli matka dziecka wykorzysta 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego to 9 dodatkowych tygodni może wykorzystać ojciec i nie może przenieść tego prawa na matkę.
Łączny wymiar urlopu rodzicielskiego będzie wynosił:
W przypadku dzieci niepełnosprawnych wymiar urlopu rodzicielskiego jest odpowiednio dłuższy.
Urlop rodzicielski będzie udzielany jednorazowo, w maksymalnie 5 częściach i musi zostać wykorzystany maksymalnie do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6 rok życia.
Jeśli pracownik będzie łączył urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u pracodawcy to wymiar urlopu rodzicielskiego wydłuży się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, ale nie dłużej niż:
W przypadku dzieci niepełnosprawnych powyższe zakresy są odpowiednio wyższe.
Dotychczas ojcowie mieli możliwość skorzystania z urlopu ojcowskiego przez pierwsze 2 lata życia dziecka, w wymiarze 2 tygodni.
Czas trwania urlopu ojcowskiego nie zmieni się, ale okres, w którym będą mogli z niego skorzystać skróci się do:
Zmiany wejdą w życie w ciągu 21 dni od publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw (kwiecień/maj 2023).